Güvenlik & KVKK Uyum Notları (Faz 3)¶

Bu belge, Etki'nin veri koruma ve denetlenebilirlik tasarımını özetler. Konsept aşamasıdır; üretim dağıtımında hukuk/uyum ekibiyle doğrulanmalıdır.

Veri ikametgâhı (data residency)¶

LLM varsayılan kapalıdır — anahtar yoksa sistem deterministik/sezgisel çalışır ve hiçbir veri dışa gitmez (sözleşme, kod ve efor verisi kurum içinde kalır). LLM açıkken (Anthropic Claude API) triyaj/sohbet için ilgili veri LLM sağlayıcısına gider; bu bir bulut LLM olduğundan veri sınır-ötesi aktarımı KVKK m.9 kapsamında değerlendirilmeli ve gerekli aydınlatma/onam/aktarım şartları sağlanmalıdır.
Proje özelinde LLM profili / dil / pivot: triyaj LLM yolunda talep + ilgili kapsam maddeleri + kod modül kimlikleri yapılandırılmış LLM sağlayıcısına gönderilir; proje çıktı dili ve alan profili istemi şekillendirir. Pivot çeviri açıksa girdi/çıktı ek bir çeviri çağrısıyla da işlenir (daha fazla LLM teması) — bulut LLM'de bu da sınır-ötesi aktarım sayılır.
Arayüz dili (TR/EN/DE) salt sunum metnidir; veri işleme/aktarımı değiştirmez.
Kalıcılık (Postgres) kurum içi ağda tutulur.

VERBİS & DPIA¶

VERBİS: Kişisel veri işleniyorsa (ör. ticket atayan/atanan kullanıcı adları) veri sorumlusu sicil kaydı gerekebilir.
DPIA (etki değerlendirmesi): Sistem profilleme/otomatik karar önerisi ürettiğinden GDPR-tarzı DPIA önerilir. Ancak karar otomatik DEĞİLDİR — nihai karar PMO'dadır (insan-yetkilendirmesi), bu da otomatik-karar riskini azaltır.

Denetlenebilirlik (audit)¶

Her triyaj + insan aksiyonu audit_events tablosuna tutarlı kimlik, aktör, zaman damgası, model/prompt sürümü ve kanıtla yazılır → her karar sözleşmesel ihtilaf için yeniden kurgulanabilir (GET /casefiles/{id}/audit).
Model/prompt sürümü ve indeks tazeliği her kararda saklanır.
Aktif plugin seti de her kararda saklanır (plugin_set: ad@versiyon[+gcommit], git kurulumlarında commit hash'i dahil) — hangi adaptör kodunun kanıtı ürettiği sonradan kanıtlanabilir. Plugin'siz kurulumda boş listedir.

Plugin envanteri (üçüncü-taraf adaptörler)¶

Kurulu plugin'ler, sürümleri ve durumları python -m etki.plugin list --json ile makine-okunur alınır — VERBİS/DPIA envanterine bu çıktı eklenmelidir.
Her plugin, manifest'inde (etki-plugin.toml) güvenlik yetenek beyanı taşır: ağ erişimi, dosya-sistemi erişimi, dış-sisteme-yazma (external_write) ve beyan edilen dış uçlar (endpoints). Bir plugin sözleşme/talep verisine adaptör olarak erişebilir → kuruma alınmadan önce bu beyan incelenmeli, beyan edilen dış uçların veri ikametgâhı kurallarına uygunluğu doğrulanmalıdır. (Beyanın teknik olarak zorlanması — sandbox — plan Faz 6'dadır; bugünkü kontrol kurulum onayı + envanterdir.)
Talep alma / geri yazma (RequestIntakeProvider / ResponseChannel, etki-api 0.1.2): bir intake adaptörü dış tracker'dan talep metni çeker (kişisel veri içerebilir — triyaj girdisiyle aynı kurallara tabidir) ve external_write beyan eden bir yanıt kanalı, karar özetini (karar, efor bandı, madde referansları) sınır DIŞINA, tracker'a yorum olarak gönderir; yorumun görünürlüğü tracker'ın kendi erişim kontrollerine tabidir. Her geri yazma vakanın audit zincirine RESPONSE_POSTED (kullanıcı=system, trigger, ok/hata, gönderilen metin) olarak, süreç günlüğüne de intake / intake_response olayı olarak işlenir.
Tedarik zinciri: varsayılan politika verified_only — yalnızca imzalı marketplace index'inden doğrulanan plugin'ler kurulur/yüklenir (uzak index'te sigstore imzası zorunlu, artifact SHA-256 kurulumdan ÖNCE doğrulanır; lockfile girdisi verified = true işaretlenir). Hava-boşluklu ortamda imza çevrimiçi tarafta mirror anında doğrulanır, içeride karma doğrulaması zorunlu kalır (docs/RUNBOOK.md §Plugins). Git/wheel kurulumu bilinçli operatör kararıdır (ETKI_PLUGIN_POLICY env — UI'dan değiştirilemez). Arayüzden kurulum varsayılan kapalıdır; operatör ETKI_PLUGIN_UI_INSTALL=true (yalnızca ortam değişkeni) ile açarsa pmo kullanıcısı SADECE imzalı index yolundan kurabilir — kaynak env-pinli, her kurulum süreç günlüğüne plugin_install olayı olarak (kullanıcı + plugin + SHA-256) yazılır.
Süreç günlüğü (.etki/process-log.jsonl, gitignore'da): Sor ekranı soruları (soru → strateji → eşleşen düğümler → asistan yanıtı), indeksleme koşuları ve talep alma olayları (intake = çekilen talep, intake_response = geri yazma) buraya eklenir. Sorular ve talep metinleri serbest metin olduğundan kişisel veri içerebilir — dosya veritabanıyla aynı ikametgâh/erişim kurallarına tabidir; KVKK silme talebinde dosyadan ilgili satırlar ayıklanmalıdır.

Karar wiki'si (dosya-tabanlı karar hafızası)¶

Her triyaj kararı .etki/wiki-{proje}/decisions/ altına markdown olarak projeksiyon edilir (tek doğruluk kaynağı veritabanıdır; wiki python -m etki.wiki rebuild ile her an yeniden üretilebilir).
Bu dosyalar talep metnini ve karar gerekçesini içerir → talep metinlerinde kişisel veri geçiyorsa wiki dizini de kişisel veri barındırır. Dizin veritabanıyla aynı ikametgâh/erişim kurallarına tabi tutulmalıdır: kurum içi disk, git'e gönderilecekse yalnız kurum içi depo.
Proje silindiğinde wiki dizini (DB'deki vaka geçmişi gibi) korunur — denetim izinin okunur projeksiyonudur. KVKK silme talebi (m.7) gelirse ilgili vaka DB'den silindikten sonra rebuild çalıştırmak wiki'den de düşürür.

Erişim kontrolü (RBAC)¶

Kimlik doğrulama gerçek login (pbkdf2-hash'li parola + imzalı session cookie); eski self-asserted X-Role header kaldırıldı → rol artık doğrulanmış oturumdan okunur.
Roller: pmo (onaylar + kullanıcı/ayar yönetimi), engineer (triyaj/analiz çalıştırır), viewer (salt-okur — tüm yazma uçları 403 döner). Onay endpoint'leri yalnızca pmo.
Proje izolasyonu: kullanıcı yalnız grant verilen projeleri görür (user_projects tablosu); erişimsiz proje 404 döner (projenin varlığı sızdırılmaz); portföy sayacı yalnız pmo'ya görünür. Kullanıcı/grant yönetimi arayüzden yapılır (Ayarlar → Kullanıcılar, pmo; kendini silme ve son PMO'yu silme/düşürme engellidir).
Oturum güvenliği: login denemesi sınırlı (IP+kullanıcı başına 15 dk'da 5 hata → 15 dk kilit); login sonrası yönlendirme yalnız site-içi yollara izinli (open-redirect koruması); oturumlar parola hash'ine token ile bağlıdır — parola sıfırlama/kullanıcı silme açık oturumları bir sonraki istekte düşürür, rol değişikliği anında etkir; "beni hatırla" sunucu tarafında zorlanır (işaretli 30 gün / işaretsiz 8 saat).
LLM anahtarları: arayüzden (Ayarlar → Yapay Zekâ Asistanı) kaydedilirse .etki/llm.json dosyasında tutulur (yalnız dosya sahibi okur, git dışıdır) ve forma asla geri yazılmaz; üretimde önerilen yol ortam değişkenidir.
Plugin adaptör anahtarları: eklenti detay sayfasından (Ayarlar → Eklentiler → eklenti) girilen varsayılan seçenekler .etki/plugin-options.json dosyasında tutulur (0600, git dışı); api_key/token gibi gizli alanlar forma asla geri yazılmaz ve boş bırakılan gizli alan kayıtlı değeri korur. Değerler env:DEĞİŞKEN referansı olarak da girilebilir — üretimde önerilen yol budur.
Üretim sertleştirmesi (yapılacak): uygulama önüne kimlik-doğrulamalı reverse-proxy + iç ağ izolasyonu + merkezi kimlik (OAuth/SSO). Uygulama-katmanı RBAC bunun sınırıdır.

Aşırı-güven (over-reliance) kontrolü¶

PMO'nun önerileri yalnızca "onaylamadığını" (rubber-stamping) ölçmek için override/düzeltme oranı izlenir (proje Raporlar ekranı, GET /projeler/{id}/raporlar). Yüksek oran → eşik kalibrasyonu (geri besleme döngüsü).

İdari para cezaları¶

KVKK idari para cezaları yıllık yeniden değerlenir; veri güvenliği ihlali bandı yüksektir → "by-design" uyum (LLM varsayılan kapalı, audit, RBAC) zorunludur.